درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس نهم

از فردای پیروزی انقلاب اسلامی تلاش برای تحقق شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» که خواستهٔ اصلی و اساسی ملت در جریان انقلاب اسلامی بود، آغاز شد.

برپایی نظام جمهوری اسلامی

همه‌پرسی تعیین نظام سیاسی

امام خمینی به دولت موقت انقلاب مأموریت داد که ضمن ادارهٔ امور کشور، اقدامات لازم را برای تأسیس نظام سیاسی جدید انجام دهد. مقدمات برگزاری همه‌پرسی برای تعیین نظام سیاسی خیلی زود فراهم شد. مردم ایران در روزهای 10 و 11 فروردین 1358 برای تعیین سرنوشت سیاسی خود به پای صندوق‌های رأی رفتند تا از میان دو گزینهٔ «جمهوری اسلامی: آری یا خیر» یکی را برگزینند. در این همه‌پرسی، 98/2 درصد مردم به جمهوری اسلامی رأی مثبت دادند. نتیجهٔ همه‌پرسی در 12 فروردین اعلام گردید و پس از آن، این روز به عنوان روز جمهوری اسلامی نام گذاری شد.

تدوین و تصویب قانون اساسی جدید

بلافاصله پس از همه‌پرسی تعیین نظام سیاسی، مقدمات تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی فراهم آمد.

انتخابات ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی

پس از تصویب قانون اساسی، انتخابات اوّلین دوره ریاست جمهوری (بهمن 1358) و سپس اوّلین دوره مجلس شورای اسلامی (اسفند 1358) برگزار شد. پس از انتخاب رئیس جمهوری و تشکیل مجلس شورای اسلامی، هیئت دولت نیز تعیین شد و نظام جمهوری اسلامی به طور رسمی شکل گرفت.

شکل گیری نهادهای انقلابی

پس از پیروزی انقلاب اسلامی به فرمان امام خمینی، برخی نهادهای انقلابی بر اساس ضرورت و نیازهای کشور به وجود آمدند. از جملهٔ مهم‌ترین این نهادها، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج مستضعفان با هدف دفاع از آرمان‌های انقلاب اسلامی و مرز و بوم کشور شکل گرفتند. نام و وظیفه سایر نهادهای انقلابی را در جدول زیر مطالعه کنید.

توطئه‌ها و دسیسه‌های دشمنان

به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، رژیم وابستهٔ پهلوی سقوط کرد و حکومت جمهوری اسلامی تأسیس شد. نظام جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای شکل گیری به حمایت از نهضت‌های آزادی‌بخش در سراسر جهان برخاست. به همین دلیل، روابط خود را با دولت اشغالگر قدس قطع کرد و از قیام مردم فلسطین برای آزادی سرزمین خود پشتیبانی نمود. از این‌رو، دولت‌های سلطه‌گر و زورگو، که در رأس آنها آمریکا بود، فعّالیت‌های گسترده‌ای را برای انحراف و نابودی نظام نوپای اسلامی آغاز کردند.

الف) ایجاد شورش و ناامنی

در سال‌های نخست پیروزی انقلاب اسلامی، گروه‌های ضد انقلاب داخلی با حمایت دشمنان خارجی انقلاب اسلامی در بخش‌هایی از کشور، به ویژه در مناطق مرزی، به ایجاد ناامنی و اغتشاش پرداختند. این گروه‌ها قصد داشتند با به راه انداختن جنگ داخلی، اقوام ایرانی را در مقابل هم قرار دهند. آنها حتی به اموال عمومی و دارایی‌های مردم نیز خسارت‌های فراوانی وارد کردند.

ب) ترور شخصیت‌ها و مردم انقلابی

یکی از اقدام‌های جنایت‌کارانهٔ گروه‌های ضد انقلاب مانند فرقهٔ مجاهدین خلق (منافقین) که با حمایت دشمنان خارجی انجام گرفت، ترور گستردهٔ شخصیت‌های انقلابی، مسئولان سیاسی و فرهنگی بود. در نتیجهٔ این اقدام‌های تروریستی، تعداد زیادی از شخصیت‌های نظام جمهوری اسلامی و یاران نزدیک امام به شهادت رسیدند. منافقین حتی به مردم عادی هم رحم نمی‌کردند و چندین هزار نفر از زن و مرد و پیر و خردسال را به قتل رساندند.

آیت‌اللّٰه سیدعلی خامنه‌ای نیز از جمله شخصیت‌هایی بودند که بر اثر اقدام‌های تروریستی (وحشت افکنی) ضدانقلاب به شدّت مجروح شدند.

پ) اقدامات نظامی

در ابتدای پیروزی انقلاب، سفارت آمریکا در ایران به مرکزی برای حمایت از گروه‌های ضد انقلاب و جاسوسی و نفوذ در برخی جریان‌ها و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی، تبدیل شده بود. به همین دلیل، در 13 آبان 1358 دانشجویان پیرو خط امام آنجا را تسخیر کردند و تعدادی از مأموران دولت آمریکا را به گروگان گرفتند. دانشجویان اعلام کردند که چنانچه آمریکا شاه را تحویل دهد و متعهد شود که در امور داخلی ایران دخالت نکند، گروگان‌ها را آزاد خواهند کرد. آمریکا برای رهایی گروگان‌ها اقدام به حملهٔ نظامی کرد، اما هواپیما و بالگردهای آن کشور در صحرای طبس دچار طوفان شن شدند و نیروهای آمریکایی با تحمل تلفات و خسارت گریختند. سرانجام با میانجیگری دولت الجزایر، دانشجویان پس از یک سال و چند ماه گروگان‌های آمریکایی را آزاد کردند.

ت) جنگ تحمیلی

در همان زمانی که کشور ما درگیر آشوب‌های وسیع ضدانقلاب داخلی بود، دشمنان خارجی انقلاب اسلامی، جنگی خانمان‌سوز را به ملت ایران تحمیل کردند.

در سال ششم خواندید که در 31 شهریور 1359، صدام، رئیس حکومت بعثی عراق با پشتیبانی برخی قدرت‌های استکباری، با فرمان حمله به خرمشهر جنگ علیه ایران را آغاز کرد و بخش‌هایی از خاک میهن ما را به اشغال خود درآورد. در طول جنگ تحمیلی، کشورهای مختلفی مانند آمریکا، شوروی، انگلستان، فرانسه، آلمان و … به رژیم بعث عراق انواع کمک‌های تجهیزاتی و اطلاعاتی را می‌رساندند.

جنگ تحمیلی سرانجام پس از هشت سال پایداری ملت و ایثار رزمندگان به پایان رسید. این در حالی بود که صدام به هیچ یک از هدف‌های خود نرسید و حتی نتوانست یک وجب از خاک عزیز کشور ما را جدا کند. دو سال بعد از اعلام آتش بس، ایران و عراق برای تبادل اسرا به توافق رسیدند. پس از آن آزادگان (رزمندگان دربند) ایرانی از اسارت رژیم عراق آزاد شدند و در میان استقبال گرم و با شکوه مردم به میهن اسلامی بازگشتند.

تحریم اقتصادی و جنگ نرم علیه جمهوری اسلامی ایران

یکی دیگر از اقدامات دشمنان انقلاب اسلامی جهت فشار بیشتر بر مردم و جمهوری اسلامی ایران، تحریم‌های اقتصادی علیه کشور ما بود. برای اولین بار و به سرعت پس از پیروزی انقلاب، آمریکا اقدام به تحریم اقتصادی ایران نمود و بسیاری از پول‌های ایران در بانک‌های خارجی یا اموال کشور در خارج را مصادره کرد. پس از آن تاکنون، هر بار به بهانه‌های مختلف به این فشارها و تحریم‌ها افزوده است، به صورتی که حتی مردم ایران را از داشتن برخی از داروهای حیاتی محروم کرد.

همچنین قدرت‌های مستکبر و زورگویی همچون آمریکا، انگلیس و هم‌پیمانان آنها، پس از آنکه متوجه شدند امکان پیروزی در جنگ نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران را نداشته و نخواهند داشت، کم کم وارد جنگ نرم علیه کشور عزیز ما شدند که تا امروز نیز ادامه دارد.

هدف دشمن در جنگ نرم، تغییر ذهن و اراده مردم است تا آنها، چیزی را بخواهند که دشمن می‌خواهد. به همین دلیل، اگر دشمن بر یک فرد یا افرادی غلبه کند، آن فرد یا افراد کشته نمی‌شوند، بلکه تبدیل به یک نیروی جدید برای دشمن می‌شوند. راه پیروزی در نبرد نرم، شناخت ارزش‌های انسانی، تقویت هویّت اسلامی - ایرانی، تفکر صحیح و افزایش معنویت و دین‌داری در دل‌هاست.

رحلت امام خمینی و انتخاب حضرت آیت‌اللّٰه خامنه‌ای به رهبری

امام خمینی پس از عمری مجاهدت علمی و مبارزه برای تعالی اسلام و سربلندی ایران اسلامی، سرانجام در شامگاه 13 خرداد 1368 در تهران درگذشت. پیکر او را میلیون‌ها عزادار پس از یک تشییع بی‌نظیر تاریخی در نزدیکی بهشت زهرای تهران به خاک سپردند.

عظیم‌ترین ثمرهٔ زندگی ایشان، رهبری انقلابی بزرگ بود. همچنان که آیت‌اللّٰه خامنه‌ای در این باره فرمود: «این انقلاب در هیچ کجای جهان بی‌نام او شناخته نیست.»

یک روز پس از ارتحال امام، مجلس خبرگان رهبری، آیت‌اللّٰه خامنه‌ای را با توجه به ویژگی‌های بیان شده برای رهبر در قانون اساسی به رهبری انقلاب برگزید. آیت‌اللّٰه خامنه‌ای همواره بر حفظ و تداوم آرمان‌های انقلاب اسلامی و راه امام خمینی تأکید داشته و در این زمینه گام‌های مؤثری برداشته‌اند.